Muzeum Ślusarstwa im. Marcina Mikuły

Muzeum Ślusarstwa im. Marcina Mikuły w Świątnikach Górnych znajduje się w zabytkowym budynku dawnej Szkoły Ślusarskiej, obecnie wchodzącym w skład kompleksu Zespołu Szkół, przy ul. Bruchnalskiego 35.

MUZEUM jest czynne:
PONIEDZIAŁEK GODZ. 14.00 – 19.30
poniedziałek jest dniem wewnętrznym
ŚRODA GODZ.  11.30 – 16.00
W PIERWSZĄ SOBOTĘ I OSTATNIĄ NIEDZIELĘ MIESIĄCA
GODZ. 14.00 – 20.00

Grupy wycieczkowe oraz osoby indywidualne zainteresowane zwiedzeniem ekspozycji w innym terminie, proszone są o kontakt telefoniczny z przynajmniej dwudniowym wyprzedzeniem na podane numery:

Zespół Szkół w Świątnikach Górnych: (012) 27-05-040
M-GOK w Świątnikach Górnych: (012) 27-04-097

Dyrektorem Muzeum jest Pan Witold Szczygieł. 
Szczegółowe daty otwarcia Muzeum podczas weekendów w roku 2010:
STYCZEŃ: sobota 02, niedziela 31
LUTY: sobota 06, niedziela 28
MARZEC: sobota 06, niedziela 28
KWIECIEŃ: sobota 10, niedziela 25
MAJ: sobota 15, niedziela 30
CZERWIEC: sobota 05, niedziela 27
LIPIEC: sobota 03, niedziela 25
SIERPIEŃ: sobota 07, niedziela 29
WRZESIEŃ: sobota 04, niedziela 26
PAŹDZIERNIK: sobota 02, niedziela 31
LISTOPAD: sobota 06, niedziela 28
GRUDZIEŃ: sobota 04, niedziela 19

Film o Muzeum

Krótka historia świątnickiego rzemiosła

Światniki Górne to jedna z najstarszych miejscowości południowej Małopolski, której historia od co najmniej siedmiu wieków związana jest z rzemiosłem metalowym.
Początki osady sięgają czasów przedpiastowskich. W XI w. po założeniu biskupstwa krakowskiego mieszkańcy wsi otrzymali przywilej służby w Katedrze Wawelskiej. Od tej pory zaczęli nosić godne miano świątników wawelskich. Do ich obowiązków należała posługa w katedrze, trzymanie straży nad skarbcem królewskim, a od 1772 r. dzwonienie dzwonem Zygmunta. W ramach swoich obowiązków remontowali elementy zabezpieczające świątynię, a w późniejszym czasie jako pracownicy Warsztatów Katedry sami je wykonywali.
Na przełomie XVI i XVII w. Świątniki zasłynęły jako jedna z największych manufaktur zbrojeniowych południowej Polski. Lokalni płatnerze specjalizowali się w produkcji broni siecznej oraz uzbrojenia ochronnego dla wojsk pancernych husarii. Pod koniec XVII w. z powodu wyparcia broni białej przez palną, Świątniczanie przestawili się na kłódkarstwo i ślusarstwo.
Ze względu na szybki rozwój rzemiosła świątnickiego w 1888r. rząd austriacki podjął decyzję o utworzeniu Cesarsko Królewskiej Szkoły Ślusarskiej w Świątnikach. Pierwszym dyrektorem placówki został inż. Kazimierz Bruchnalski. Zafascynowany historią i tradycją podkrakowskiej miejscowości w 1893 r. stworzył pierwsze na tym terenie Muzeum Rzemiosła Ślusarskiego. Muzeum działało do 1939r., kiedy to na rozkaz władz okupacyjnych zostało zamknięte, a zbiory wywiezione w głąb Rzeszy Niemieckiej. Część eksponatów została uratowana przez mieszkańców Świątnik. Obecnie stanowi stałą ekspozycję kowalstwa artystycznego w Izbie Pamięci znajdującej się na terenie tutejszego gimnazjum.
  W 1970r. z inicjatywy regionalisty Marcina Mikuły w budynku spółdzielni „Przyszłość” powstała świątnicka Izba Regionalna. Twórca i kustosz Izby przez lata żmudnej pracy zgromadził kolekcję przedmiotów związanych z lokalną historią i kulturą.  W 2001 r. spółdzielnia „Przyszłość” przekazała eksponaty Urzędowi Miasta w Świątnikach Górnych, który podjął decyzję o utworzeniu Muzeum na terenie historycznego budynku Szkoły Ślusarskiej. Zbiory Muzeum obejmują dział dokumentów, kolekcję zabytkowych kłódek, narzędzi ślusarskich oraz przedmiotów związanych z etnografią tutejszego terenu.
Na szczególną uwagę zasługuje jedyna w Polsce ekspozycja pamiątek związanych z pracą świątników wawelskich. Najcenniejsze z nich to: „Portret świątnika Katedry wawelskiej St. Synowca” pędzla L. Wyczółkowskiego, talar podzwonny dzwonników zygmuntowskich, strój świątnika Katedry Wawelskiej oraz liczne fotografie i dokumenty.  

[Witold Szczygieł]

Uroczyste otwarcie Muzeum odbyło się w listopadzie 2004r. W jubileuszowym roku ('2007) z okazji 10-lecia uzyskania praw miejskich przez Świątniki Górne, Muzeum pozyskało nową, większą powierzchnię oraz aranżację. Ekspozycja powiększona została o zbiory mieszczące się poprzednio w muzeum szkolnym. Obecnie znajduje się w dwóch salach. Sala pierwsza to eksponaty związane z kowalstwem i ślusarstwem i tu największą ozdobą jest gablota poświęcona Szkole Ślusarskiej, wystawiony jest Sztandar Szkoły. Odtworzono warsztaty: kowalski i ślusarski z narzędziami i przyborami niegdyś w nich używanymi. Na centralnej ścianie znalazło się rycerskie panoplium (motyw dekoracyjny złożony z elementów broni, sztandarów, proporców wkomponowany zwykle w płyciznę o geometrycznym kształcie przyp. ze Słownika języka polskiego PWN), w którym znajdują się elementy uzbrojenia (szable, buzdygan, nadziak), przedmioty, które niegdyś wykonywali świątniccy płatnerzy, obecnie odtworzone przez absolwentów Szkoły Ślusarskiej. Druga sala poświęcona jest posłudze świątników wawelskich, eksponowane są dokumenty, stare publikacje, fotografie, ale również znajdują się w niej pamiatki związane z Czytelnią Ludową. Osobne miejsce poświęcone jest twórcy Izby Regionalnej Marcinowi Mikule. Muzeum wzbogaciło się także o przekaz  multimedialny. Zrealizowany został przez uczennice Zespołu Szkół film o dziejach Świątnik Górnych  pt.'"Jest takie miejsce". Zachęcamy Wszystkich Państwa do zwiedzania Muzeum!

SERDECZNIE ZAPRASZAMY!